Komunikowanie odpłatności usług pośrednictwa – standard MSPON

Komunikowanie odpłatności usług pośrednictwa – standard MSPON

Czym jest „iluzja darmowości” usług pośrednictwa

Pojęcie „iluzji darmowości” usług pośrednictwa odnosi się do sposobu prezentowania profesjonalnej usługi jako „bezpłatnej” lub „0% prowizji”, pomimo że wynagrodzenie pośrednika jest w rzeczywistości pobierane w sposób pośredni, ukryty lub przeniesiony na inny element transakcji.

Charakter odpłatności umowy pośrednictwa

Umowa pośrednictwa, zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, ma charakter odpłatny.

Odpłatność ta nie ma charakteru fakultatywnego ani umownego w sensie dowolności jej istnienia, lecz stanowi element konstrukcyjny tej umowy jako umowy nazwanej.

„0% prowizji” a rzeczywisty charakter wynagrodzenia

W tym kontekście komunikowanie usługi jako „0% prowizji” nie odnosi się do rzeczywistego braku wynagrodzenia, lecz do sposobu jego prezentowania lub przypisania do określonej strony transakcji.

Wynagrodzenie jako element procesu, nie tylko efektu

Użycie pojęcia „prowizji” sugeruje wynagrodzenie należne za skutek – za doprowadzenie do zawarcia transakcji.

Tymczasem wynagrodzenie pośrednika nie jest wynagrodzeniem wyłącznie za efekt, lecz za wykonywanie czynności pośrednictwa jako procesu, obejmującego analizę sytuacji klienta, weryfikację stanu prawnego nieruchomości, identyfikację ryzyk, przygotowanie strategii działania oraz organizację i zabezpieczenie przebiegu całej transakcji oraz szeregu innych działań podejmowanych przez pośrednika.

Brak wynagrodzenia a charakter relacji prawnej

W przypadku faktycznego braku wynagrodzenia jako elementu tej relacji, poddaje się w wątpliwość możliwość uznania jej za umowę pośrednictwa w rozumieniu ustawy.

Oznacza to, że brak jest podstaw do wywodzenia z tej relacji wzajemnych praw i obowiązków stron właściwych dla umowy pośrednictwa.

Realna wartość usługi pośrednictwa

Profesjonalna usługa pośrednictwa posiada realny koszt oraz realną wartość, wynikającą z zakresu podejmowanych czynności oraz odpowiedzialności za prawidłowy przebieg procesu.

Przedstawianie jej jako „darmowej” prowadzi do powstania przekonania, że czynności te nie mają wartości ekonomicznej lub nie stanowią samodzielnej usługi, co wpływa na sposób postrzegania roli pośrednika oraz znaczenia jego pracy.

Wpływ komunikacji wynagrodzenia na współpracę

Sposób komunikowania odpłatności usługi wpływa również na relacje pomiędzy pośrednikami.

W modelu, w którym komunikacja opiera się na założeniu „braku wynagrodzenia” po jednej ze stron, utrudniona staje się współpraca, w szczególności w ramach transakcji międzybiurowych oraz systemów współdzielenia ofert.

Nie ma przy tym znaczenia, która ze stron faktycznie ponosi koszt wynagrodzenia – istotne jest to, w jaki sposób model ten jest komunikowany i jak wpływa na postrzeganie zasad uczestnictwa w procesie.

Standard rynku a sposób komunikacji

To właśnie sposób komunikowania usługi kształtuje standard rynku oraz ramy współpracy pomiędzy jego uczestnikami.

Tego rodzaju konstrukcja może prowadzić do niejednoznaczności w zakresie zasad wynagradzania, podziału wynagrodzenia oraz określenia ról i odpowiedzialności uczestników procesu transakcyjnego, co w konsekwencji osłabia gotowość do współpracy i może ograniczać możliwość realizacji interesu klienta w najszerszym możliwym zakresie.

Zasady prawidłowego komunikowania wynagrodzenia

Z perspektywy MSPON prawidłowe wykonywanie usługi pośrednictwa wymaga, aby zasady wynagradzania były jasno określone w relacji pomiędzy stronami umowy oraz zrozumiałe dla uczestników procesu.

Nie oznacza to obowiązku ujawniania indywidualnych warunków wynagrodzenia w przestrzeni publicznej, lecz konieczność takiego ukształtowania relacji, aby każda ze stron miała świadomość, czy, w jaki sposób oraz za co pośrednik otrzymuje wynagrodzenie.

Niedopuszczalne praktyki komunikacyjne

Niedopuszczalne jest natomiast konstruowanie komunikatów marketingowych, które sugerują brak wynagrodzenia, podczas gdy w rzeczywistości stanowi ono element rozliczenia procesu transakcyjnego.

Budowanie standardu i odpowiedzialności zawodowej

Eliminowanie przekazów wprowadzających w błąd co do charakteru odpłatności usługi stanowi element budowania standardów zawodowych, zaufania do zawodu oraz stabilnych zasad współpracy na rynku nieruchomości.

Dbałość o sposób komunikowania wynagrodzenia oraz unikanie przekazów mogących wprowadzać w błąd co do charakteru usługi stanowi element odpowiedzialności zawodowej pośrednika i wynika z troski o wizerunek zawodu jako profesji opartej na wiedzy, rzetelności i uczciwych zasadach działania.